تخم كاسنى ، پنج درهم ؛ تخم خيار ، چهار درهم ؛ ترنجبين ، ده درهم ، گل سرخ ، چهار درهم ، مشك ، دو مثقال ؛ كافور ، يك مثقال ؛ عنبر ، يك مثقال ؛ سنبل و ساذج ، از هر يك دو درهم ، اين ادويه اصل و خميره است و گاه قرص كنند جهت معتدل المزاج ، قرصى يك مثقال و گاه به عسل تركيب كنند و هر نوع كه سازند جهت معتدل المزاج تغيير ندهند و اگر خواهند كه بعد از تخمير و امتزاج استعمال نمايند ، در او پنج مثقال افيون و پنج مثقال جندبيدستر ، هر دو با هم سوده و داخل معجون كنند و اين زمان البتّه بعد از شش ماه استعمال نمايند . غرض از ادخال افيون ، حفظ مزاج مركب است و ادخال جند ، جهت اصلاح افيون است كه مركب باز بعد از ادخال افيون بر اعتدال خود باشد . اگر كسى را سوء مزاج حارّ غالب باشد ، مىبايد زعفران و مشك اين تركيب را نيم مثقال و افيون را كم كرده ، بدل ، چهار درهم ، سناء مكى ؛ قسط ، يك درهم ؛ شاهتره ، يك مثقال و نيم كنند و در اين تركيب ، يك درهم گل سرخ و هشت درهم تخم خرفه و هشت درهم طباشير و دو درهم تخم كاهو و سه درهم صندل داخل سازند و باقى ادويه را به حال خود بگذارند و به دستور قرص سازند يا معجون نمايند و اگر كسى را سوء المزاج بارد غالب باشد واجب باشد كه در اين ادويه ، قشور بوا - كه آن بسباسه است - و قشور اترج و عود بلسان و زنجبيل و فلفل ، سه درهم ؛ جندبيدستر ، دو مثقال و وزن كافور ، نصف مثقال كنند . اگر صاحب مزاج حارّ يك شربت از اين تركيب با يك مثقال طباشير و رب سيب بخورد و صاحب مزاج بارد شربتى از آن با طسوجى جند بخورد كافى باشد و احتياج به تغيير و تبديل اصل اين نسخه نيست . مرحوم « حكيم محمد باقر » مىگويد كه من بعضى از ملوك را علاج كرده‌ام در مرض ماليخوليايى كه منجر به مانيا شده بود به اين معجون و در نسخهء معتدل اين تركيب ، يك مثقال ياقوت رمانى اضافه كرده ، نفع عظيم مشاهده نموده شد . [ 148 ] مفرّح حارّ : جهت خفقان و ماليخوليا و وحشت و تقويت معده و اشتها و هضم طعام نافع است و موى را سياه دارد و رنگ رخسار نيكو گرداند . صفت آن : بادرنجبويه ، قشور اترج ، قرنفل ، قرفه ، زعفران ، مصطكى ، جوزبوا ، قاقلهء